Gorczakow..

Danie dnia

"Gorczakow odpowiedział w lutym 1876 r. Potwierdziwszy osiągnięte w 1873 r. porozumienie o granicach Afganistanu oraz tezę, że kraj ten pozostaje „poza sferą działania" Rosji, oświadczył, że rząd rosyjski uwa­ża pertraktacje w sprawie rozgraniczającego pasa za zakończone. Oba rządy zachowają pełną swobodę działania w stosunku do krajów tego pasa, lecz będą brać pod uwagę wzajemne interesy i w miarę możności unikać bezpośredniego sąsiedztwa. Rosja natychmiast wykorzystała też „swobodę działania" proklamo­waną przez premiera angielskiego w stosunku do krajów „pośredniego pasa": 17 lutego 1876 r. ukazał się dekret carski o przyłączeniu do ce­sarstwa rosyjskiego chanatu Kokandu. Disraeli zbytnio się pospieszył, gdyż Anglii było bez porównania trudniej niż Rosji osiągnąć zamierzone cele zaborcze. Podbój Afgani­stanu musiałby napotkać ogromne przeszkody naturalne oraz opór bit­nego narodu afgańskiego. Przed objęciem władzy przez Disraelego stosunek Anglii do Szer Alego, mimo wzajemnego niezadowolenia, miał charakter protekcyjny. Szer Ali, który od końca lat sześćdziesiątych wykonywał polecenia An­glii, prowadził dla dogodzenia jej politykę nieprzyjazną wobec Rosji. Starał się on nie tylko umocnić na południowych brzegach Amu-darii, lecz rozszerzyć także swoje wpływy na Turkmenię. "

Tekst zaczerpnięty z "Historia dyplomacji 1871-1914" wyd. Książka i Wiedza; rok 1972